Geef Roeland van Brugge de herdenking die hij verdient.

Door Pol Van Den Driessche op 16 april 2019

Roeland, verspaanst tot Roldàn, was kanonnier aan boord van een van de schepen van Ferdinand die Magellaan, de Portugees die in Spaanse dienst de eerste reis rond de wereld maakte. Dat was in 1520, dus volgend jaar precies 500 jaar geleden. Het was Roldàn en niemand anders die een zeestraat naar de Stille Oceaan vond, later de “Straat van Magellaan” genoemd. Tussen Patagonië en Vuurland.

Dat ging zo.

De Bruggeling Roeland kreeg in november 1520 de opdracht om te onderzoeken of er een uitweg was naar een  oceaan. Hij ging, samen met enkele zeelui, in een sloep op verkenning. Roeland klom op een heldere dag op een hoge afgeronde heuvel en zag dat de doorgang eindigde in een grote zee.

Volgens de overlevering kreeg kapitein Magellaan tranen in de ogen kreeg toen Roeland van Brugge hem dit meldde, een ware doorbraak. In de Straat van Magellaan heet deze berg van 755 meter hoog sindsdien de “Monte Campana de Roldán”, vernoemd naar de Brugse kanonnier.

Dat is zeer opmerkelijk, ook al omdat het één van de zeldzame plaatsnamen is die werd vastgelegd op de kaarten uit die tijd: de wereldmap van 1529, de later beroemde Mercator “Mappe Mundi”. Of nog:  een Bruggeling voer mee met de eerste reis rond de wereld, hij ontdekte de route naar de Grote Oceaan én er staat een naam van een Brugse kanonnier op de eerste wereldkaarten uit de 16e eeuw!

De ontdekking van de Straat van Magellaan in 1520 betekende voor Spanje de toegang via de westelijke zeeroute naar de specerijeilanden. Dit stond garant voor meer wereldhandel  en dus voor meer welvaart.

 

Hoe het dan verder afliep met Roeland van Brugge? Uit documenten weten we dat hij niet behoorde tot de achttien overlevenden die op 8 september 1522 in Sevilla aankwamen. De Bruggeling werd in juli van dat jaar immers op een van de Kaapverdische Eilanden door de Portugezen gearresteerd toen hij op zoek was naar levensmiddelen en water. Roeland werd naderhand wel vrijgelaten en hij arriveerde pas veel later via Lissabon in Sevilla aan.
 

Onze Roeland zou drie jaar daarna nog eens deelnemen aan een tweede Spaanse expeditie, met bestemming de Molukken. Daar werd hij bij een gevecht zwaar verminkt. Hij zou Brugge nooit meer terugzien.

 

Dit verrassende historische feit mogen we niet vergeten en kunnen we vooral aangrijpen om Brugge als een stad van durvers en doorzetters te promoten en als eeuwenoude havenstad. Dit historische feit zegt iets over de uitstraling van Brugge en over het lef van Bruggelingen. Brugge had altijd een band met de zee, de poort naar de wereld.

Om die wereld te verkennen én om handel te voeren met anderen.

We zouden de stedelijke diensten kunnen vragen om voorstellen uit te werken. Zelf denk ik aan een tentoonstelling of een brochure. Ook een blijvende herinnering aan deze merkwaardige Bruggeling, zoals een straatnaam of een plek in de haven (dok of kade of gebouw), lijkt me aangewezen.

We kunnen tegelijk een van de scheepvaartmaatschappijen en rederijen die vaak kiezen voor Zeebrugge om een van hun schepen de naam “Roeland (of Roldàn) van Brugge”  te geven.

Dat alles gebeurt best in samenwerking met ons havenbestuur.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is